CNC Frezelemede G-Kodu Nedir?
G-kodu (ISO 6983), CNC makinelerin anlayacağı standart programlama dilidir. Her satır bir blok, her blok ise bir veya daha fazla kelimeden oluşur. Örneğin G01 X50.0 Y30.0 F200 ifadesi "X=50, Y=30 noktasına 200 mm/dk ilerlemeyle doğrusal kes" anlamına gelir.
Temel G ve M Kodları Tablosu
| Kod | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| G00 | Hızlı konumlandırma | G00 X0 Y0 Z5 |
| G01 | Doğrusal kesme | G01 X50 F150 |
| G02 | Dairesel ark (saat yönü) | G02 X20 Y20 R10 F100 |
| G03 | Dairesel ark (ters saat yönü) | G03 X0 Y20 R10 |
| G17 | XY düzlemi seç | G17 |
| G40 | Yarıçap telafisini iptal et | G40 |
| G41 | Sol yarıçap telafisi | G41 D01 |
| G42 | Sağ yarıçap telafisi | G42 D01 |
| G43 | Takım boy telafisi (+) | G43 H01 Z5 |
| G54–G59 | İş koordinat sistemleri | G54 |
| G80 | Sabit döngüyü iptal et | G80 |
| G81 | Basit delik delme döngüsü | G81 Z-10 R2 F80 |
| G83 | Derin delik delme (peck drilling) | G83 Z-30 Q5 R2 F60 |
| G84 | Kılavuz çekme döngüsü | G84 Z-15 R2 F1.25 |
| G90 | Mutlak koordinat | G90 |
| G91 | Artımlı koordinat | G91 |
| M03 | İş mili ileri (CW) | M03 S1200 |
| M06 | Takım değiştir | T02 M06 |
| M30 | Program sonu, başa dön | M30 |
Örnek Program 1: Dikdörtgen Cep Frezeleme
%
O0001 (DIKDORTGEN CEP)
G90 G94 G17 G21
G28 G91 Z0
T01 M06 (10MM PARMAK FREZE)
G90 G54
M03 S2500
G43 H01 Z50
G00 X-5 Y-5
Z2
G01 Z-5 F100 (İLK PASO)
G01 X55 F200
G01 Y35
G01 X-5
G01 Y-5
G01 Z-10 F100 (İKİNCİ PASO)
G01 X55 F200
G01 Y35
G01 X-5
G01 Y-5
G00 Z50
M05
M30
%Örnek Program 2: Dairesel Delik Frezeleme (Helical Interpolation)
%
O0002 (HELIKAL DELİK - D30MM)
G90 G17 G21
T02 M06 (12MM PARMAK FREZE)
M03 S3000
G43 H02 Z50
G00 X0 Y0
Z2
G01 Z0 F80
G02 X0 Y0 Z-20 I9 J0 F120 (HELİKAL INIŞ)
G02 X0 Y0 I9 J0 F180 (SON KAT TAMİZLEME)
G00 Z50
M05
M30
%Koordinat Sistemleri: G54–G59
CNC frezelerde birden fazla parça aynı anda işlenebilir. Her parçanın sıfır noktası iş koordinat sistemi (WCS) olarak tanımlanır. G54 birinci, G55 ikinci, G56 üçüncü parçanın sıfır noktasını seçer.
Yarıçap Telafisi (G41/G42) Nasıl Kullanılır?
Programda parça konturunu yazarken kesici yarıçapını hesaba katmak zorunda kalmamak için G41 (sol telafi) veya G42 (sağ telafi) kullanılır. D adresine takım ofset numarası girilir. Telafi, kesme başlamadan önce düz bir hat üzerinde devreye alınmalıdır.
Sıkça Yapılan G-Kodu Hataları
- G43 takım boy telafisini aktif etmeden Z eksenini hareket ettirmek → takım çarpması
- G41/G42 devreye almadan kesmeye başlamak → boyut hatası
- G80 unutmak → bir sonraki harekette sabit döngü tekrarlanır
- G90/G91 karışıklığı → beklenmedik konuma gidiş
- F değeri sıfır bırakmak → alarm veya çok yavaş kesme
Sonuç
G-kodu öğrenmek, CNC freze programcılığının temelidir. Kursumuzda simülatör ortamında gerçek programlar yazarak hatasız bir şekilde öğrenebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
G-kodu hangi yazılımla yazılır?
Manuel olarak herhangi bir metin editörüyle yazılabilir; ancak profesyonel ortamda Mastercam, Fusion 360 CAM veya SolidCAM gibi yazılımlar otomatik olarak G-kodu üretir.
Fanuc ve Siemens G-kodları aynı mı?
Temel kodlar büyük ölçüde örtüşür; ancak bazı sabit döngüler ve parametre sistemi farklıdır. Kursumuzda her iki kontrol de öğretilmektedir.