Kesme Parametreleri Neden Bu Kadar Kritiktir?
CNC tornada kesme parametreleri; ürünün yüzey kalitesini, boyutsal hassasiyetini, takım ömrünü ve üretim süresini doğrudan belirleyen değişkenlerdir. Çok yüksek parametre değerleri takımı çabuk aşındırır; çok düşük değerler ise takım titreşimine ve düşük yüzey kalitesine yol açar. Doğru denge, hem kaliteyi hem verimliliği garanti eder.
Temel Kesme Parametreleri
1. Kesme Hızı (Vc) — m/dk
Kesici ucun iş parçası yüzeyinden geçiş hızıdır. Malzeme, takım sınıfı ve soğutma koşullarına göre değişir.
Formül: Vc = (π × D × n) / 1000
Burada D: iş parçası çapı (mm), n: mil devri (dev/dk)
2. Mil Devri (n) — dev/dk (RPM)
Belirlenen kesme hızına karşılık gelen mil devridir.
Formül: n = (1000 × Vc) / (π × D)
Örnek: Vc = 200 m/dk, D = 50 mm ise: n = (1000 × 200) / (3.14 × 50) ≈ 1273 dev/dk
3. İlerleme Hızı (F veya fz) — mm/dev veya mm/dk
Takımın mil başına ilerleme miktarıdır. Yüzey pürüzlülüğünü doğrudan etkiler.
Kaba işlem için: 0.2 – 0.5 mm/dev
İnce işlem için: 0.05 – 0.15 mm/dev
4. Talaş Derinliği (ap) — mm
Takımın her geçişte malzemeden aldığı derinliktir.
Kaba işlem için: 1.5 – 4 mm
İnce işlem için: 0.1 – 0.5 mm
Malzemeye Göre Başlangıç Kesme Hızları
| Malzeme | Kaba Vc (m/dk) | İnce Vc (m/dk) | Takım Sınıfı |
|---|---|---|---|
| St37 / St52 çelik | 150 – 250 | 250 – 400 | P25 karbür |
| Paslanmaz 304 | 80 – 150 | 150 – 220 | M15 karbür |
| Alüminyum | 400 – 800 | 800 – 1500 | N10 karbür |
| Pirinç | 200 – 350 | 350 – 600 | K15 karbür |
| Dökme demir (GG25) | 100 – 200 | 200 – 300 | K20 karbür |
| Titanyum | 40 – 80 | 80 – 120 | S10 karbür / PVD |
Yüzey Pürüzlülüğü (Ra) Hesaplama
Teorik yüzey pürüzlülüğü şu formülle hesaplanır:
Ra ≈ f² / (8 × re)
Burada f: ilerleme (mm/dev), re: takım burun yarıçapı (mm)
Örnek: f = 0.1 mm/dev, re = 0.8 mm → Ra ≈ (0.1)² / (8 × 0.8) = 0.0016 mm = 1.6 µm
Ra 1.6 µm, kaba tornalama için iyi, ince işlem sınırındadır. İnce işlem için f'yi 0.05'e düşürmek Ra'yı 0.4 µm'ye düşürür.
G96 (Sabit Yüzey Hızı) Kullanmanın Önemi
Parçanın çapı değiştikçe, aynı devir sayısında kesme hızı değişir. Büyük çaplarda düşük Vc, küçük çaplarda çok yüksek Vc olur. G96 komutu, programın çapı her değiştiğinde devri otomatik ayarlamasını sağlar. Bu özellik, özellikle profil işlemelerde ve alın tornalama sırasında yüzey kalitesini düzgün tutar.
G50 S2500 (Maksimum devir sınırı: 2500 RPM) G96 S200 M03 (Sabit yüzey hızı: 200 m/dk)
Pendik Bilgisayar Kursunda Kesme Parametreleri Eğitimi
Kursumuzda kesme parametrelerinin formülle hesaplanması, katalog değerlerinin yorumlanması ve gerçek tezgâh koşullarında uyarlanması uygulamalı olarak öğretilmektedir. Doğru parametre seçimi, verimli ve kaliteli üretimin temelidir.