G-Kodu Nedir ve Neden Bu Kadar Önemlidir?
G-kodu (ISO 6983 standardı), CNC tezgâhlarının anlayacağı evrensel bir programlama dilidir. Torna, freze, taşlama ve tel erozyon dahil hemen tüm CNC tezgâhları G-kodu ile programlanır. Bu kodu öğrenmek, CNC dünyasında gerçek anlamda uzmanlaşmanın temelidir.
G-Kodu Program Yapısı
Bir CNC torna programı şu temel bölümlerden oluşur:
% O0001 (PARCA_ADI) N10 G21 G18 G40 (Metrik, XZ düzlemi, takım yarıçapı iptal) N20 G28 U0 W0 (Referans noktasına dön) N30 T0101 M06 (1. takımı seç) N40 G97 S800 M03 (800 devir/dk, mil ileri) N50 G00 X52 Z2 (Hızlı konumlanma) N60 G01 X50 Z0 F0.2 (Kesme başlangıcı) ... N999 M30 (Program sonu) %
En Çok Kullanılan G-Kodları
| G-Kodu | Adı | Açıklama |
|---|---|---|
| G00 | Hızlı Hareket | Kesme yapmadan konumlanma |
| G01 | Doğrusal Kesme | F değeriyle belirlenen ilerleme hızında düz kesim |
| G02 | CW Dairesel | Saat yönünde dairesel interpolasyon |
| G03 | CCW Dairesel | Ters saat yönünde dairesel interpolasyon |
| G71 | Kaba Tornalama Döngüsü | Çok geçişli kaba talaş döngüsü (Fanuc) |
| G72 | Alın Tornalama Döngüsü | Alın yüzeyinde çok geçişli kaba talaş |
| G76 | Vida Döngüsü | Otomatik vida açma döngüsü |
| G90 | Basit Torna Döngüsü | Tek komutla silindir tornalama |
| G96 | Sabit Yüzey Hızı | Çap değiştikçe devri otomatik ayarlar |
| G97 | Sabit Devir Sayısı | RPM sabit tutulur |
M-Kodları: Yardımcı Fonksiyonlar
| M-Kodu | Fonksiyon |
|---|---|
| M03 | Mil ileri (saat yönü) |
| M04 | Mil geri (ters saat yönü) |
| M05 | Mil durdur |
| M06 | Takım değiştir |
| M08 | Soğutma suyu aç |
| M09 | Soğutma suyu kapat |
| M30 | Program sonu, başa dön |
Örnek 1: Basit Silindir Tornalama
Çapı 60 mm olan hammaddeyi 50 mm çapa tornalayalım, uzunluk 80 mm:
O0010 (SILINDIR_TORNALAMA) N10 G21 G40 G18 N20 G28 U0 W0 N30 T0101 M06 (Kaba tornalama takımı) N40 G97 S600 M03 N50 M08 (Soğutma aç) N60 G00 X62 Z2 (Parça dışına konumlan) N70 G90 X58 Z-80 F0.3 (İlk geçiş: Ø58) N80 G90 X55 Z-80 (İkinci geçiş: Ø55) N90 G90 X52 Z-80 (Üçüncü geçiş: Ø52) N100 T0202 M06 (İnce işlem takımı) N110 G96 S150 M03 (Sabit yüzey hızı 150 m/dk) N120 G00 X52 Z2 N130 G01 X50 Z0 F0.1 (İnce işlem) N140 G01 Z-80 N150 G01 X62 N160 G28 U0 W0 N170 M09 N180 M30
Örnek 2: G71 ile Profil Tornalama
Basamaklı parça işlemede G71 döngüsü çok zaman kazandırır:
O0020 (PROFIL_TORNALAMA) N10 G21 G40 G18 N20 G28 U0 W0 N30 T0101 M06 N40 G97 S500 M03 M08 N50 G00 X82 Z2 N60 G71 U2 R0.5 (Talaş derinliği 2mm, geri çekilme 0.5mm) N70 G71 P80 Q140 U0.4 W0.1 F0.25 (Kaba döngü) N80 G00 X20 (Profil başlangıcı) N90 G01 Z0 F0.1 N100 G01 X30 Z-10 (1:1 koniklik) N110 G01 Z-40 N120 G01 X50 N130 G01 Z-70 N140 G01 X80 (Profil sonu) N150 T0202 M06 (İnce işlem) N160 G96 S180 M03 N170 G70 P80 Q140 (İnce işlem döngüsü) N180 G28 U0 W0 N190 M09 M30
Program Yazarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Her program başında güvenli blok (G21, G40, G18) kullanın.
- İlk hareketi daima G28 (referans) ile başlatın.
- G96 kullanırken maksimum devir sınırını G50 ile belirtin.
- Takım taziyesi (G41/G42) doğru eksende açılmalıdır.
- Programı gerçek tezgâha yüklemeden önce mutlaka simülatörde test edin.
Pendik Bilgisayar Kursunda G-Kodu Eğitimi
Kursumuzda G-kodu; teorik anlatım, örnek program analizi ve simülatör uygulamasıyla pekiştirilmektedir. Sıfırdan başlayan kursiyerler kurs sonunda kendi programlarını yazıp simülatörde doğrulayabilecek düzeye ulaşmaktadır.