CNC Tornada Vida Açma: Neden Özel Bir Konu?
Vida açma işlemi, torna programlamanın en kritik ve hassas adımlarından biridir. El tornasında vida açmak için özel dişli düzeni ve operatörün refleksleri gerekliyken, CNC tornada her şey mükemmel senkronizasyonla program tarafından yönetilir. Mil (spindle) devri ile Z ekseni ilerlemesi tam olarak senkronize çalışır; bu sayede istenilen adım hassasiyetinde vida açılır.
Temel Vida Kavramları
- Adım (Pitch): Bir vida dişinden komşu dişe olan mesafe. M10 için 1.5 mm, M8 için 1.25 mm.
- Profil Açısı: Metrik vidalar için 60°.
- Diş Derinliği: Metrik vidalar için 0.6495 × adım.
- Giriş Payı: Vidanın başlama noktasına kadar olan boş mesafe (genellikle 2-3 × adım).
- Çıkış Payı: Vida sonunda takımın kesmeden geçtiği mesafe.
G32 ile Vida Açma (Adım Adım Yöntem)
G32, her geçişi ayrı ayrı programlamanızı gerektiren temel vida açma komutudur. Öğrenmesi için idealdir çünkü her adım görünürdür:
(M20x2.5 dış vida, uzunluk 40mm) (Hammadde: Ø22mm, vida diş derinliği: 1.624mm) O0030 (VIDA_G32) N10 G21 G40 G18 N20 G28 U0 W0 N30 T0303 M06 (Vida takımı) N40 G97 S400 M03 (Vida açmada G96 kullanılmaz!) N50 G00 X22 Z3 (Giriş pozisyonu) (1. Geçiş — 0.4mm talaş) N60 G00 X19.2 N70 G32 Z-43 F2.5 (F = adım değeri = 2.5mm) N80 G00 X22 N90 G00 Z3 (2. Geçiş — 0.35mm talaş) N100 G00 X18.5 N110 G32 Z-43 F2.5 N120 G00 X22 N130 G00 Z3 (3. Geçiş — 0.25mm) N140 G00 X18.0 N150 G32 Z-43 F2.5 N160 G00 X22 N170 G00 Z3 (Son geçiş — parlama) N180 G00 X17.752 (Teorik çap: 20 - 2×1.124) N190 G32 Z-43 F2.5 N200 G00 X22 N210 G28 U0 W0 N220 M30
G76 ile Vida Açma (Otomatik Döngü)
G76, tüm geçişleri otomatik olarak hesaplayan ve çok daha pratik bir vida açma döngüsüdür. İki satır G76 kodu, onlarca satır G32 kodunun yerini alır:
(M20x2.5 dış vida, uzunluk 40mm — G76 ile)
O0040 (VIDA_G76)
N10 G21 G40 G18
N20 G28 U0 W0
N30 T0303 M06
N40 G97 S400 M03
N50 G00 X22 Z3
N60 G76 P021060 Q50 R0.05
(P: 02=geçiş sayısı, 10=giriş açısı (60°profil için), 60=profil açısı)
(Q: minimum talaş 0.05mm, R: son geçiş payı 0.05mm)
N70 G76 X17.752 Z-43 P1624 Q400 F2.5
(X: son çap, Z: vida sonu, P: diş derinliği µm, Q: 1.geçiş talaşı µm, F: adım)
N80 G28 U0 W0
N90 M30
İç Vida Açma
İç vida açmak için delme işleminden sonra vida tabanı çapına kadar delik açılır, ardından iç vida takımıyla G76 uygulanır. M20×2.5 iç vida için pilot delik çapı: 20 - 2.5 = 17.5 mm (pratik formül).
Vida Açmada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Vida açarken asla G96 kullanmayın; devir sayısı sabit olmalıdır.
- Başlangıç noktasını vidanın girecği noktanın 2-3 adım gerisinde konumlandırın.
- Soğutma sıvısını bol kullanın; özellikle paslanmaz çelikte kaynak yapma riski yüksektir.
- Vida kontrolü için vida mastarı (go/no-go) veya kalibrasyon somunu kullanın.
- Çok geçişli vidalar için her geçişte aynı başlangıç noktasından girilmesi şarttır; G32'de bu otomatiktir.
Pendik Bilgisayar Kursunda Vida Programlama Eğitimi
Kursumuzda G32 ve G76 vida açma komutları, hem teorik hem de simülatör uygulamasıyla derinlemesine öğretilmektedir. Metrik, UNC ve trapez vida türleri için özel program örnekleri üzerinde çalışılmaktadır.