SolidWorks ile Plastik Parça ve Kalıp Tasarımı
Plastik enjeksiyon kalıpçılığı, SolidWorks'ın en güçlü uygulama alanlarından biridir. Bu yazıda plastik parça tasarımından kalıp geliştirmeye kadar tüm süreci ele alıyoruz.
Plastik Parça Tasarımında Temel Kurallar
- Et Kalınlığı: Uniform (eşit) et kalınlığı kritik. Genelde 1.5mm–4mm arası. Çok ince = kırılgan; çok kalın = çekilme izi.
- Draft Açısı: Kalıptan çıkış için yüzeylere en az 1–2° çekiş açısı eklenmeli.
- Rib (Nervür): Eti kalınlaştırmak yerine nervür ekleyin. Nervür kalınlığı = et kalınlığının %60'ı.
- Boss (Dübel): Vida yuvaları için boss kullanın. Yükseklik ≤ 3× dış çap.
- Undercut (Ters Açı): Mümkün olduğunca kaçının; gerekiyorsa slider/lifter mekanizması gerektirir.
- Fillet: Tüm iç köşelerde minimum R0.5mm fillet — gerilme konsantrasyonunu önler.
SolidWorks Draft Analysis (Çekiş Açısı Analizi)
Evaluate → Draft Analysis ile tüm yüzeylerin kalıptan çıkış açısını kontrol edin:
- Yeşil yüzeyler = yeterli draft
- Kırmızı yüzeyler = ters açı (sorun!)
- Sarı yüzeyler = sıfır draft (dikkat)
SolidWorks Mold Tools ile Kalıp Tasarımı
- Scale: Malzeme büzülmesini telafi etmek için parçayı büyütme (PP için ~1.5%).
- Parting Line: Kalıp ayrım çizgisini tanımla.
- Shut-off Surfaces: Kalıp yarılarını kapatacak yüzeyleri oluştur.
- Parting Surface: Kalıp ayrım düzlemini genişlet.
- Core ve Cavity: Kalıp boşluğunu ve maçayı otomatik oluştur.
Yolluk (Runner) ve Meme (Gate) Tasarımı
Enjeksiyon noktası (gate) doğru konumlandırılmazsa:
- Kaynak hatları (weld lines) oluşur
- Dolum dengesizliği yaşanır
- Hava tuzakları kalır
SolidWorks Flow Simulation (Plastics modülü) ile dolum simülasyonu yaparak optimum gate konumu belirlenir.
Gerçek Dünya Projesi: Telefon Kılıfı Tasarımı
- Et kalınlığı: 1.8mm
- Draft açısı: 1.5° tüm yüzeylerde
- Kamera deliği etrafı R1mm fillet
- Side wall nervürleri: 1mm kalınlık
- Malzeme: TPU (esnek plastik)
Sonuç
Plastik parça ve kalıp tasarımı, SolidWorks'ın en katma değerli uzmanlık alanlarından biridir. Pendik SolidWorks eğitimimizde Mold Tools modülüne de yer verilmektedir.
